Những vấn đề toàn cầu của tồn tại

Luận Văn

 

Những bi kịch nhân sinh trong bối cảnh toàn cầu hóa

 

Từ sau 1985, giữa lúc đời sống văn học trong nước nóng lên cùng nhiều hiện tượng văn học nổi bật và dòng chảy thời sự của văn học đang bộn bề, ngổn ngang với bao vấn đề của thời kỳ đổi mới và hội nhập, Hồ Anh Thái lặng lẽ viết rồi sau đó trình làng các sáng tác văn chương mở rộng những đường biên giới văn hóa - một hướng đi mới của sự hội nhập chăng?(*) Anh không nói lại những điều mà đồng nghiệp của mình đã nói: những ràng níu của căn tính, cơ chế cũ; sự băng hoại của những giá trị truyền thống; sự lên ngôi của lối sống thực dụng và những chống đỡ chật vật của lương tri con người; sự thiết lập và định hình những tiêu chuẩn, giá trị mới... nhưng những vấn đề nhức nhối của đời sống nhân sinh vẫn cứ hiển hiện sau mỗi dòng chữ, trên từng trang viết.

 

Tìm về cuộc sống và con người Ấn Độ - mảnh đất còn xa lạ với người đọc trong thời điểm này không phải là sự "lạ hóa" văn chương, một kiểu làm khác người của kẻ thích đi chệch đường ray của lịch sử văn học dân tộc. Lợi thế của người làm công việc ngoại giao, niềm đam mê kiếm tìm bản sắc văn hóa, con người và cuộc sống Ấn Độ không phải là điều cốt lõi làm nên giá trị căn bản cho sáng tác của Hồ Anh Thái. Dù anh viết về môi trường, về hiện thực nào đi nữa thì đích đến của văn chương vẫn là giá trị tự thân của tác phẩm, là chiều sâu nhân bản, sự thực hiện sứ mạng nghệ thuật cao cả của văn chương trong việc góp phần cải tạo và phát triển con người, xã hội - xem đó như một mẫu số chung. Và Hồ Anh Thái rất hiểu công việc này. Thêm nữa, việc viết về nước ngoài không phải là điều hiếm gặp. Có thể kể ra những trường hợp như M. Gorky và những truyện ngắn về nước Mỹ, văn sĩ Mỹ đoạt giải Nobel, Pearl Buck cùng những cuốn tiểu thuyết tuyệt vời về Trung Quốc hay như những trang viết về Tây Ban Nha của E. Hemingway không phải là xa lạ với người đọc. Cũng đừng nghĩ Hồ Anh Thái làm công việc của người đi sứ. Nhà văn không bước trên con đường mòn của lối viết mang tính xã giao, trả nghĩa, lối viết tụng ca về tình hữu nghị giữa các quốc gia, dân tộc. Trong văn chương, anh cũng làm nhiệm vụ của người đi sứ nhưng mang sứ mệnh truyền đi thông điệp về con người với những vấn đề đang đặt ra cho số phận của nó ở bất kỳ mảnh đất nào trên hành tinh này. Anh cũng đã bước qua được ngưỡng cửa của sự khác biệt và xa lạ để đi vào ngôi đền cổ văn hóa trong công cuộc hội nhập. Trong hành trình đó, những kiếp nhân sinh, những mảnh đời trôi dạt mà anh gặp trên khắp nẻo đường Ấn Độ đã đem đến cho nhà văn niềm cảm hứng sâu sắc, từ đó thêm động lực giúp nhà văn lần tìm những nỗi niềm của những số phận khác nhau, hướng tới những câu hỏi và tìm lời giải đáp cho bài toán cuộc đời....

 

Luận văn của Nguyễn Thị Huế

 

File Download