Những cách tân quan niệm nghệ thuật về con người trong tiểu thuyết Hồ Anh Thái

Luận Văn

 

1. Gần đây, người ta thường nói đến sự thống ngự của truyện ngắn trong văn đàn Việt Nam đương đại. Điều đó không có nghĩa là tiểu thuyết không còn địa vị nhất định của nó. Sự phát triển theo khuynh hướng chậm mà chắc của tiểu thuyết suốt hai thập kỉ qua gắn liền với tên tuổi của những cây bút như Chu Lai, Bảo Ninh, Nguyễn Khắc Phục, và Nguyễn Xuân Khánh, Hồ Anh Thái, Võ Thị Hảo, Tạ Duy Anh, Nguyễn Bình Phương... Đây là những phong cách đã được định hình, có những chỗ đứng vững chắc trong lòng công chúng. Những sáng tác nặng kí của họ đã góp phần mang lại diện mạo mới cho văn xuôi đương đại, nhất là trên phương diện quan niệm nghệ thuật về con người - hạt nhân của sự chuyển biến một giai đoạn văn học. Điều này có thể dễ dàng nhận thấy trong sáng tác của một gương mặt tiêu biểu: nhà văn Hồ Anh Thái - người đang chiếm được nhiều cảm tình của độc giả hiện nay. Ngoài sự sung sức trong sáng tạo, tác phẩm của anh còn tạo ấn tượng đối với bạn đọc bởi luôn luôn tìm tòi để không ngừng đổi mới về phong cách. Với liên tiếp những sáng tác gây tiếng vang trong dư luận như Trong sương hồng hiện ra, Cõi người rung chuông tận thế, Mười lẻ một đêm, Đức Phật nàng Savitri và tôi... nhà văn này đã dần dần khẳng định vị thế của mình, phả vào đời sống văn học một luồng sinh khí mới với một cách viết “quen mà lạ”: rất giàu tính hiện thực đan cài nhiều yếu tố hư ảo, đôi khi ma quái.

 

Là một cây bút rất nhạy cảm với môi trường công nghiệp hiện đại, lại có vốn văn hóa Phật giáo sâu sắc, Hồ Anh Thái đã lựa chọn cho mình một phương thức thể hiện rất riêng. Chính sự kết hợp hài hòa giữa cái phương Tây mới lạ và nét phương Đông thuần hậu đã ươm mầm cho cách cảm, cách nghĩ, cách chiêm nghiệm về “cõi người” trong những trang viết của anh. Dẫu vẫn còn đôi điều cần bàn cãi, nhưng công bằng mà nói, những tiểu thuyết của nhà văn này đã thể hiện sự nghiêm túc, khắt khe trong việc tìm tòi, đổi mới văn học trên nhiều phương diện, nhưng đáng chú ý nhất là quan niệm nghệ thuật về con người. Đây là nhân tố, điểm tựa quan trọng góp phần làm thay đổi diện mạo văn xuôi đương đại.

 

Những cách tân quan niệm nghệ thuật về con người trong tiểu thuyết Hồ Anh Thái

Bùi Thanh Truyền - Trường ĐHSP Huế       

Lê Biên Thùy - Trường Đại học Phú Xuân

 

File Download