Đặc trưng ngôn ngữ tiểu thuyết Việt nam đương đại qua trường hợp Hồ Anh Thái

Luận Văn

 

Ngôn ngữ là phương diện hình thức mang đậm dấu ấn phong cách của từng thể loại văn học: ngôn ngữ sử thi có âm hưởng hào hùng, lời nói nhân vật chưa được cá thể hóa; ngôn ngữ thi ca giàu xúc cảm, nghiêng về hướng nội, lạ hóa sự thức nhận hiện thực cũng như cảm quan văn chương của người viết; ngôn ngữ tiểu thuyết thường gần gũi với cuộc sống hằng ngày, chú trọng cá tính hóa nhân vật, tự do, linh hoạt và nhanh nhạy trong khám phá thế giới khách quan, đa dạng, biến hóa trong bộc bạch quan niệm về văn chương, về cuộc đời của tác giả. Vì thế, tính năng động, thời sự, hiện đại của ngôn ngữ tiểu thuyết thường rõ và cao hơn so với những thể loại văn học cùng thời.

 

Hiện thực xã hội phồn tạp và biến đổi chóng mặt sau 1986 - nơi mỗi con người là những cá thể riêng biệt với tất cả sự “đa đoan”, “đa sự”, nơi cuộc tranh chấp giữa hai phần sáng - tối, thiện - ác không ngừng tiếp diễn đòi hỏi một thứ nhãn quan ngôn ngữ mới. Phục sinh, làm mới vốn ngôn ngữ truyền thống, khai sinh một "tông" ngôn ngữ mới để tác phẩm bắt nhịp với những biến chuyển cả bề rộng lẫn bề sâu, cả chất và lượng của đời sống là một nỗ lực nghiêm túc, đầy tinh thần trách nhiệm với nghệ thuật, với bản thân và cộng đồng của người viết. Hồ Anh Thái là một trong những cây bút đi đầu trong việc quán triệt và cụ thể hóa quan điểm này. Hơn ba mươi năm lao động cật lực, cùng vốn từ tiếng Việt phong phú, đa dạng, kiến thức, tài năng, tâm huyết với cõi người, cõi nghề, sự dụng công và khắt khe, nhạy cảm trong sử dụng, tổ chức chất liệu văn học, văn sĩ họ Hồ đã tạo ra những “ma trận” ngôn từ cuốn hút. Chính những cố gắng để "luyện đan" ngôn ngữ văn xuôi nói chung, tiểu thuyết nói riêng đã góp phần đem lại thành công lớn cho tác giả, khẳng định vị thế của anh trên văn đàn đương đại...

 

 

Đặc trưng ngôn ngữ tiểu thuyết Việt Nam đương đại qua trường hợp Hồ Anh Thái

Bùi Thanh Truyền -  Lê Biên Thuỳ

File Download