Con chim hoàng yến

Truyện Ngắn

Tôi mới năm tuổi rưỡi, đang ngồi trong nhà thì nghe tiếng xoèn xoẹt máy bay ngang qua trên đầu. Tiếng máy bay không to không ghê rợn như những lần báo động khác. Rồi nghe những tiếng lục bục rất xa. Tiếng lục bục cũng không to, chỉ như tiếng nồi cơm sôi. Mặt đất rùng rùng một tí. Thế mà một giờ sau thì người trong phố xôn xao. Nó đánh bom phía bãi sông rồi, chết nhiều lắm.

 

 

Đấy là tháng tư năm 1966. Mỹ ném bom vào một khu phố ở gần bờ sông giữa lúc chẳng ai ngờ. Cả một dãy phố tan tành. Mấy chục người chết, hơn trăm người bị thương. Dân các khu phố xung quanh hoảng loạn, nhiều nhà lục tục gói ghém đi sơ tán ngay hôm ấy.

 

Buổi sáng xảy ra trận ném bom. Buổi chiều tôi ra khoảnh đất phía sau nhà, nơi có một cây bồ hòn cổ thụ. Có lần tự nhiên một đàn ong ở đâu kéo nhau về làm tổ trên cây bồ hòn này. Ong bay lượn vù vù trên đầu, lũ trẻ con chúng tôi mỗi lần ra đấy đều rất sợ. Có người lớn đã bị ong đốt. Một đêm chú Sùi người gốc Hoa cùng ở trong ngõ ra đốt tổ ong để xua chúng đi. Chú mặc áo mưa, đầu quấn một cái áo kín mít chỉ hở ra đôi mắt. Ở đầu một cây nứa dài, chú buộc vào một nắm giẻ tẩm dầu mà đốt. Cứ thế chú huơ huơ cây nứa lên cao, chĩa sát vào tổ ong. Trong đêm tối, một người bịt mặt vung cây sào nứa cho ngọn lửa đỏ rực tỏa khói mù mịt đuổi đàn ong tan tác. Tôi háo hức hé cửa bếp nhìn ra.

 

Bây giờ thì đàn ong đã bỏ đi rồi. Cây bồ hòn lá xanh tươi im phăng phắc. Góc bên kia khoảnh đất là một cái chuồng lợn bỏ hoang, chẳng còn mái, chỉ còn bốn mảng tường không trát vữa trơ gạch màu đỏ thẫm. Tôi ra đến đấy thì bất chợt thấy một con chim vàng óng. Nó nhảy nhảy như một người thọt trên gờ tường chuồng lợn chỉ cao hơn mặt đất khoảng nửa mét. Nhảy và nhảy. Không bay. Hai chân nó hình như cũng chấm phẩy.

 

Tôi nhanh nhẹn chộp được nó. Mà không nhanh thì vẫn chộp được vì hình như nó không đủ sức để bay. Tôi mới chỉ nhìn thấy chim bay trên trời và chim đậu trên cây trong phố. Chưa con nào đẹp như con chim này. Toàn thân nó phủ một lớp lông vàng chanh, phía bên dưới cánh có những lớp lông màu trắng và gần đuôi lại có đám lông phơn phớt xanh lá cây.

 

Tôi mang con chim vào nhà. Mọi người đều nhận ra ngay nó là chim cảnh, chim hoàng yến. Mọi người đều nghĩ ngay rằng nó là con chim của nhà ai đó ở bờ sông, nhà bị đánh bom sáng nay, nó sổ lồng và bay được đến đây. Đến đây thì nó kiệt sức, chỉ còn có thể nhảy nhót chân tươi chân héo. Cơn chấn động hoảng loạn cũng khiến nó không tiếp tục bay được nữa.

 

Nhà không có lồng, tôi chỉ biết buộc một sợi dây mảnh vào chân con chim, tay giữ cái sợi dây kết bằng mấy sợi chỉ ấy. Cho nó uống nước, cho nó ăn mấy hạt gạo, rồi dắt nó đi chơi dung dăng dung dẻ trên cái giường đôi. Con chim dần dần hồi tỉnh.

 

Đêm, tôi để con chim hoàng yến dưới nền nhà, lấy một cái rổ úp lên và chặn lên đấy một hòn gạch.

 

Sáng hôm sau, tôi nhấc cái rổ ra, đưa con chim lên giường chơi. Đang yên đang lành thì thình lình một con mèo lao vút từ dưới đất lên giường. Nó vồ lấy con chim. Tôi giật được ra. Khóc ré lên gọi mợ ơi mợ ơi. Chạy vòng quanh trên giường. Con mèo lại hung hãn lao phốc tới, cú vồ của nó rất thành thạo chuyên nghiệp. Tôi vẫn vừa chạy vừa khóc, tay giật mạnh sợi chỉ để giữ lại con chim. Chẳng biết con mèo có kịp nhai hay chỉ nuốt mà trong chớp mắt con chim hoàng yến đã biến mất trong mõm nó. Tôi giật lại sợi chỉ. Hẫng. Chỉ còn sợi chỉ trơ ra trong tay.

 

Không có một người lớn nào trong nhà để đánh đuổi con mèo. Giải quyết xong con chim rồi, con mèo nhảy xuống nền nhà, không bỏ đi mà ngồi khoanh chân nhìn lên tôi. Tim tôi vẫn đập thình thịch, sợ hãi và đau đớn. Con mèo thì không có vẻ thèm thuồng của tội đồ mà lại nhìn tôi có vẻ buồn rầu. Nó lúc nào cũng buồn rầu như thế. Nhưng bây giờ tôi đã biết ẩn giấu sau vẻ buồn bã ấy là một sức mạnh tàn ác ghê người và nó sẽ còn nhảy phốc lên lần nữa nếu tôi có một con chim khác.

 

Thực ra thì lâu nay tôi vẫn sợ mèo. Trong ngõ có hai con mèo của bác Tiệp chủ nhà, đây là một trong hai con ấy. Hai con này chẳng giống đám mèo khác trong phố. Một con lông đen trắng là con này. Một con lông vàng trắng là con kia. Cả hai đều to gần như hai con chó, chỉ cần chúng chạy qua chạy lại là đã coi như uy hiếp đám trẻ con.

 

Tôi khóc con chim hoàng yến vài ngày. Lâu lâu nhớ lại cú vồ hung hãn của con mèo thì vẫn thấy đau đớn. Vẫn nhớ con mèo lao theo như muốn vồ cả vào chân tôi. Nhớ sau thảm cảnh, trên giường chỉ còn lại hai cái lông con hoàng yến, một cái lông vàng óng và một cái lông trắng. Trong tay tôi thì chỉ còn trơ lại sợi chỉ.

 

Tôi vốn ghét mèo và từ đấy càng ghét. Trong vẻ lặng lẽ dịu dàng buồn bã của chúng tôi thấy một sức mạnh điên cuồng có thể bùng ra bất cứ lúc nào. Không bao giờ trong ý nghĩ của tôi lại nảy ra việc nuôi mèo nuôi chó. Chẳng bù cho một đứa cháu là Hùng híp, nó thân thiết với chó mèo và khi đã là thanh niên rồi, nó vẫn để cho lũ chó mèo rúc vào ngủ cùng trong chăn.

 

Vài năm sau, đi sơ tán trở về, tôi không còn thấy hai con mèo nhà bác Tiệp diễu qua uy hiếp nữa. Hình như mấy năm máy bay Mỹ quần đảo trên thành phố, các nhà đi sơ tán hết, hai con mèo đã bỏ đi hoang rồi biến mất. Biến mất, chứ ngày ấy không ai ăn thịt mèo và không ai bắt trộm mèo.

 

Rút từ tập Tự kể, NXB Trẻ 2015.

Hồ Anh Thái