Cái kỳ ảo trong văn chương Hồ Anh Thái

Luận Văn

 

Cái kỳ ảo từ lâu đã không phải là một hiện tượng xa lạ trong đời sống văn học. Trải qua một quá trình lịch sử tồn tại lâu dài từ thần thoại, cổ tích đến văn học cổ, trung, cận và hiện đại cái kỳ ảo đã được nhìn nhận vừa như một kiểu tư duy vừa như là một phương tiện, một thủ pháp nghệ thuật. Sức mạnh, vai trò của cái kỳ ảo đã được chứng minh bằng sự trở lại của nó trên văn đàn văn học đương đại ngay cả khi tư duy lý tính  phát triển đến mức cao nhất và con người không phải mượn tưởng tượng để giải thích và chiếm lĩnh thế giới tự nhiên.

 

Nói như nhà văn Ngô Tự Lập, trong chiến tranh các thể loại văn học nhiều khi cũng chịu chung số phận chìm nổi của con người. Cùng với yêu cầu của đất nước, nền văn học ta cũng đành đau lòng bỏ rơi những thể loại, những yếu tố văn học, không trực tiếp phục vụ cho kháng chiến trong đó có yếu tố kỳ ảo, các thể loại văn học ma quái, kinh dị. Sau 1975, sự giải phóng dân tộc đồng thời cởi trói cho văn học. Quan niệm mới về hiện thực và con người đã tạo cơ hội cho sự trở lại rầm rộ của yếu tố kỳ ảo. Các nhà văn tìm đến, sử dụng yếu tố kỳ ảo và nắm lấy xem như một công cụ mới đắc dụng cho việc phản ánh hiện thực. Do đó thật dễ hiểu khi theo dõi sự nở rộ của truyện ngắn sau 1975 chúng ta bắt gặp những cây bút mà ở đó cái kỳ ảo có mặt khá đậm đặc như Nguyễn Huy Thiệp, Phạm Thị Hoài, Phạm Hải Vân, Võ Thị Hảo… Đây là dấu hiệu của sự đổi mới đáng trân trọng, tuy nhiên đó là sự đổi mới nằm trong xu thế chung của văn học thế giới.

 

Là một cây bút của văn học đương đại, Hồ Anh Thái cũng không nằm ngoài quỹ đạo của sự tìm tòi đổi mới trên. Yếu tố kỳ ảo phủ lên văn chương Hồ Anh Thái một bầu không khí siêu thực, hư ảo, huyền hồ vừa độc đáo vừa quyến rũ. Lựa chọn đề tài “cái kì ảo trong văn chương Hồ Anh Thái” chúng tôi tự biết đang làm một công việc táo bạo vì đây là hiện tượng mới mà trước người viết chưa có ai mở đường. Chúng tôi cũng hi vọng qua một hiện tượng cụ thể để có một cái nhìn toàn diện hơn về văn học sau 1975.

 

Cái kỳ ảo trong văn chương Hồ Anh Thái

Nguyễn Thanh Nga

 

File Download